آینده

سودايي سه گانه ، ساده اما جانكاه ، بر زندگي من فرمان رانده است: حسرت عشق، جست‌و جوي دانش و ترحم توان فرسا بر رنج بشر. سوداهاي من همچون بال هايي بزرگ مرا اين سوي و آن سوي مي برد، در مسيري بي ثبات، بر فراز اقيانوسي ژرف از دلهره، در حال رسيدن به كرانه هاي گسترده نوميدي. برتراند راسل . برگردان مسعود سنجراني

Three passions, simple but overwhelmingly strong, have governed my life: the longing for love, the search for knowledge, and unbearable pity for the suffering of mankind. These passions, like great winds, have blown me hither and thither, in a wayward course, over a deep ocean of anguish, reaching to the very verge of despair. "Bertrand Russell"

به عکسش نگاه می‌کنم، سبيل‌هایی چخماقی و از بناگوش دررفته‌ دارد و موهایی کم‌پشت. سالم‌تر از آن به نظر می‌آید که بمیرد. در مقدمة کتاب«بارون درخت‌نشین» اثر کالوینو به عنوان مترجم پرسیده است: «چگونه می‌توان هم از مردم گریخت و هم از نزدیک با ایشان، زندگی کرد؟ چگونه می‌توان هم به زندگی آدمیان و قراردادهای دیرینة آن پشت پا زد و هم برای آنان و به کمک خودشان، زندگی نو و نظم نوینی را جستجو کرد؟» و در همان‌جا و در بند بعد می‌نویسد: «دوری گرفتن از زمین برای نزدیک‌تر شدن به آسمان نیست، برای این است که زمین را بهتر ببینی.»  و خودش هم در 17 آبان 88 می‌رود که زمین را بهتر ببیند. زن و بچة مهدی سحابی در فرانسه زندگی می‌کنند و او همه ساله بخشی از سال را در فرانسه می‌گذراند. امسال هم چون هر سال برای دیدار خانواده‌اش، همسر فرانسوی و سه پسرش، به پاریس می‌رود تا در یکشنبه 17  آبان قلبش در پاریس از کار بایستد، ذهن فعالش را از کار بیندازد و کارهای ناتمام زیادی روی دستِ دیگران بگذارد. در"مرگ قسطی" اثر فردینان سلین چنین ترجمه کرده است: «مردن مفت و مجانی نیست! باید با کفنِ خوشگلِ مصور به قصه‌های گلدوزی خدمت حضرت عزراییل برسی. نَفَسِ آخر کلی کار می‌برد. سانس آخر سینماست... باید به هر قیمتی از خودت مایه بگذاری!» و بعد از قول خودش در مقدمه همان کتاب می‌خوانیم: «آن‌چه مطرح است القای حسی است که در سیرِ زندگی به تدریج به آن می‌رسیم، یعنی زندگی‌مان بیهوده نبوده است. از خودمان مایه گذاشته و در عوض چیز مهم و ارزشمندی،«تکه‌ای از ابدیت» را از کام مرگ بیرون کشیده‌ایم. یعنی که مسأله پرداخت قسطی مرگ نیست، نسیه‌بَری زندگی است.»

 جایش خالی که خودش گفته: «آدم‌ها خيلي مهم هستند. خيلي مهم. خصوصاً آن‌هايي که ما را دوست دارند و ما آن‌ها را. وقتي مي‌روند آدم احساس مي‌کند چقدر جاي‌شان خالي است.»

 ترجمه‌ها

 انقلاب مکزیک - ماریو دمیکلی ؛ گارد جوان - الكساندر فادايف ؛ دانه زیر برف - اینیاتسیو سیلونه ؛مكتب ديكتاتورها - اینیاتسیو سیلونه ؛ خروج اضطراری - اینیاتسیو سیلونه ؛ مرگ آرتمیو کروز - کارلوس فوئنتس ؛ توفان در مرداب - لئورناردو شاشا ؛ همه می‌میرند - سیمون دوبووار ؛ مزدک - موریس شیماسکو ؛ سمبولییسم - چارلز چرویک ؛ دیوید کاپرفیلد - چارلز دیکنز ؛ بارون درخت‌نشین - ایتالو کالوینو ؛ خوشی‌ها و روزها - مارسل پروست ؛ مجموعهٔ در جستجوی زمان از دست رفته - مارسل پروست ؛ بچه‌های نیمه‌شب- سلمان رشدی ؛ شرم- سلمان رشدی ؛ مرگ قسطی- لویی فردینان سلین ؛ دسته‌ی دلقك‌ها- لویی فردینان سلین ؛ مرگ وزیر مختار- یوری نیکالایویچ تینیانوف ؛ مونته دیدیو کوه خدا- آری دلوکا ؛ تربیت احساسات- گوستاو فلوبر ؛ آب، بابا، ارباب - گاوینو لدا ؛ دوست من مون - آلن فورنیه ؛ مون بزرگ - آلن فورنیه ؛ تقسیم - پیرو کیارا ؛ جامعه شناسی هنر - ژان دو وینیو ؛ مادام بواری - گوستاو فلوبر

  داستان‌ها

 ناگهان سیلاب ؛ پیچک باغ کاغذی خیابان مارگوتا شماره ۱۱۰

فریبا حاج‌دایی برگرفته از سايت ادبي ديباچه

در اين ترم اين بخت‌ياري را داشته‌ام كه در كنار درس هميشگي خواندن متون اسلامي، دو درس خواندن و درك مفهوم متون گوناگون و نيز ترجمه متون انساني و اجتماعي را عهده‌دار شوم. هميشه واحدهاي خواندن و درك مفهوم را دوست داشته‌ام . اگر دانشجويان همراهي كنند، كلاس درس به محل تبادل آرا و انديشه‌ها  تبديل خواهد شد. متن زير را براي كلاس ترجمه متون انساني برگزيده‌ام و اكنون آن را به اشتراك مي‌گذارم كه دوستان دور و نزديك و علاقمند به اين گونه مباحث، با ترجمة و شايد تحليل ما را ياري رسانند.    

La propagande de la vérité par la force, c'est la corruption de la vérité; la violence au nom de la liberté, c'est la ruine de la liberté, d'abord pour les vaincus, puis pour les vainqueurs. Nous respectons les idées, les sentiments, les institutions, les droits d'autrui, comme nous voulons qu'on respecte les nôtres. Nous avons foi dans l'intelligence et dans le temps. Nous aspirons à donner au monde le spectacle de la civilisation libre, vraie, générale, de cette civilisation vers laquelle l'Europe marche depuis tant de siècles. Nous croyons que ce spectacle est un grand exemple et suffit à notre grandeur.

François Guizot, lettre à M. Leroy-Beaulieu, maire de Lisieux, 18 février 1839, in Courrier français, février 1839.

هرگز آرزو نكرده ام /  يك ستاره در سراب آسمان شوم /  يا چو روح برگزيدگان / همنشين خامش فرشتگان شوم / هرگز از زمين جدا نبوده ام ؟ / با ستاره آشنا نبوده ام / روي خاك ايستاده ام /  با تنم كه مثل ساقه گياه / باد و آفتاب و آب را / ميمكد كه زندگي كند /  بارور ز ميل /  بارور ز درد / روي خاك ايستاده ام ...        فروغ فرخزاد

مي‌دانستند دندان براي تبسم نيز هست و تنها بردريدند / چند دريا اشك مي‌بايد / تا در عزاي اردو اردو مرده بگرييم؟ / چه مايه نفرت لازم است تا بر اين دوزخ دوزخ نابه‌كاري بشوريم؟ الف. بامداد، ۱۳۶۳

اكثر آدم ها بدان علت از لحاظ سیاسی هرگز عاقل نمی شوند که آنچه را بر آنها می گذرد تازه موقعی درک می کنند که به گذشته تبدیل شده است. تازه هنگام از سرگذراندن دوباره آن می فهمند که چه چیزهایی را بار اول به آن سادگی فراموش کرده بودند. اینک به زمانی نزدیک می شویم که لطف اخطار دوم فقط نصیب آنهایی می شود که خیلی خوش شانسند. برگرفته از وبلاگ هزارتوي متن.

آه اسفنديار مغموم! تو را آن به كه چشم فرو پوشيده باشي!

پستي است قديمي كه  گويا وصف الحال اين روزهاي ما باشد.  به نظرم بايد سخني را كه برشت در دهان گاليله گذاشته است، اين ‌گونه اصلاح كرد :

: " خوشا به حال ملتي كه نياز به قهرمان ندارد و بدا به حال جامعه اي كه اگر نياز به قهرمان پيدا كرد، استعداد ظهور آن در بطن اجتماع خشكيده باشد."

سرانجام رها شدم از  Facebook . نمي گويم بد است. من نتوانستم ارتباط برقرار كنم! يك هفته عضو بودم. جز يك جمله نتوانستم بنويسم. آن هم در ميان عكس‌هاي رنگارنگ آنجا گم شد. محدودش كردم به حضور چند همكار دانشگاهي و دوست دانشورم امير مهدي حقيقت. فهميدم چقدر دلم براي همين وبلاگ بي رنگ پر مي‌كشد. سعي مي‌كنم بيشتر و بهتر بنويسم. از 64 دوست Facebook معذرت مي‌خواهم. اين آدم سنتي، مدرن نمي‌شود! اما از حق نگذريم، براي يافتن دوستان قديمي كه سالهاست گم‌اشان كرده‌اي يا هر كدام در گوشه‌اي از اين كره‌خاكي به اختيار يا به ضرورت پراكنده شده‌اند، ابزاري است بسيار سودمند.    

ارديبهشت ماه سال 81 به ديدار استادم رفتم تا رسم ادب به جا آورم. نگاهم تقويمي نبود كه روز معلم است و بايد بر حسب وظيفه تبريكي گفت! در ورودي دانشكده ادبيات عكس استاد شكورزاده را نهاده‌ بودند. خبر بهت آور بود. نه اين‌كه استاد جوان‌سال يا ميان سال بود. نه! اما من به قصدي ديگر رفته بودم. اتومبيلي استاد فرتوت را به هنگام بازگشت به منزل نديده بود و ... فردايش به سوگ نشستيم. استاد غريب و بيكس بود. فرزندانش در اروپا و امريكا. مي‌گفت خسته شده‌ام. كتاب آخرم در بيايد مي‌روم ... اما مجالي نبود. همگان در خور نام خويش و نه نام استاد تسليتي فرستادند و دسته گلي و ... گروه فرانسه كه استاد پنجاه سال عمرش را براي نام آن سپري كرده بود، متني نگاشته بود ديدني و خواندني، اي فلك كجمدار .... و از اين افاضات ... شب دلم گرفته بود. قلمي برداشتم و بغضم را رها كردم. با سفر بودلر آغاز كردم و با همو به پايان بردم.

اي مرگ، ناخداي پير، وقت است! لنگر بر كشيم!

دلمان از اين سرزمين بگرفت ، اي مرگ! بيا تا يكي شويم.

خبر بس كوتاه بود و واقعه سخت نامنتظر. سرانجام استاد فرزانه، پژوهشگر خستگي ناپذير، دانشي‌مرد خطة خراسان، چاووشي خوان ترانه‌هاي غريب روستايي، سرگردان كوچه پس كوچه‌هاي فرهنگ عامه چهره در نقاب خواب كشيد. اينك حقيقت ناباور چشمان بيداري كشيدة او را بازيافته است، در خوابي پاي در جاي‌تر از مرگ و او پس از عمري تكاپو و لحظه‌اي نياسودن به اين آرامش جاودانه سخت محتاج بود. وسيع بود و تنها و سربه‌زير و سخت و مرگ برای او نه فاجعه که آغاز رهایی بود. بر او نگرييم، بر خود بگرييم و بر اين زمانه كه تا بود در فهم ما نگنجيد! اكنون چشمان مهربان استاد از اعماق مغاك نگران ماست و در جستجو تا آخرين گتجينه ناتمامش را به فرجامي در خور نام او برسانيم. شگفتا كه او همواره در جستجو بود ...

Plonger au fond du gouffre, Enfer ou Ciel, qu'importe?

در اعماق مغاك فرو رفتن، بهشت يا جهنم، چه تفاوت كند؟

Au fond de l'Inconnu pour trouver du Nouveau!

در اعماق ناشناخته‌ها فرو رفتن، مگر آن‌جا تازه‌اي جستن.

برخي آثار استاد فرزانه دكتر ابراهيم شكور زاده:

آداب و رسوم مردم خراسان؛ ترانه‌هاي روستايي خراسان؛ پانزده هزار امثال فارسي و بيست وپنج هزار معادل آن؛ فرهنگ اصطلاحات فرهنگ و علوم اسلامي فرانسه ـ فارسي؛گنجينه پند و حكمت فارسي؛مواعظ و حكم سعدي فارسي ـ فرانسه ...   

آن كه ديروز اينجا بود

خاك‌ها را وجب كرده

تا جوانه بزند...

نوانديش مسلمان معاصر!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ اگر نواندیشی این است که وحی را انکار کنید باید او را نو اندیش دانست این آقا با صراحت قران را تفسیر معنوی پیغمبر از طبیعت شمرد ودر جواب معترضین ژپوزخندههای تمسخر آمیزی میزد شبستری چیزی در چنته ندارد کار او هم نان خوردن از راه انکار ارکان دین است نام ونان او را زیر سئوال بردن مسلمات دینی تامین می کند باعث تاسف است که چنین اشخاصی را و گفته های پوچ اینها را چیزی شمرد و شایسته نقل دانست .؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!! دوست عزیز این جناب مجتهد !!!شبستری اصولا "اندیشه" ای ندارد تا نو اندیش باشد ایشان الفاظی را از منتقدین و حتا مخا لفین اسلام را سرهم کرده و تحویل خلایق می دهد و ساده لوحانی هم برای او دست میزنند و می زدند همانطور که در دانشگاه اصفهان برای "سرفه" زدن او دست می زدند !!!او در روز رحلت پیامبر اکرم کارناوال شادی راه انداخته بود!!افسوس که چنین مترسکانی را به دانشگاه راه می دهند و اندیشمند و متفکر می خوانند.؟؟؟؟؟؟   "كيميا"

به نظرم رسيد يك كارگاه كوچك ترجمه اينجا راه بيندازيم و متون كوتاهي را براي ترجمه به بحث بگذاريم. خود من به ترجمة متون تئوريك بيشتر علاقمندم. از آنجايي كه مخاطبان وبلاگ را بيشتر دانشجويان زبان انگليسي تشكيل مي دهند ! هر بار مجبورم دو متن، يكي فرانسه و ديگري انگليسي،بياورم كه كار را كمي مشكل مي كند؛ اين هم از مزاياي معلم حق التدريس بودن در دو دانشگاه! منتظر ترجمه ها هستم .

 متن اول :

Le présent n’est rien par lui-même; ce n’est que le prolongement du passé dont il ne peut être séparé sans perdre en grande partie toute sa signification. "Durkheime

 متن دوم :

  Suffering has not been understood, love has not been learnt, and what it is that takes us away in death is undiscoverd. Song alone, poised above the landscape of existence, sanctifies and glorifies it. "Maria Rilke

استاد نمره دادنتون اصلا عادلانه نبود . به هرکس هرچقدر که مایل بودید اضافه کردید من جمله افرادی که فکر میکردند حتی میفتند ولی خدای من جای حق نشسته ... . ايكس.
-------------------------------------------------------------------------------------------------
لازم نيست به صورت خصوصي در مورد نمره پيام بفرستيد. اين پيام خصوصي را هم در صفحه اول سايت مي گذارم. چيزي پنهان ندارم. در يك فضاي وهمي بدون تعيين مصداق ها نمي توان حكم صادر كرد. به تمام اعتراضات شما در سايت دانشگاه پاسخ دادم. چهارشنبه نهم بهمن ماه سه ساعت تمام حضور داشتم تا به شما پاسخ حضوري دهم. كساني آمدند و كساني هم نيامدند.با اسم مستعار به كسي نمي توان پاسخ داد. خود را معرفي كنيد و هر چند رسم نيست اما برگه ي هر كه را خواستيد ببينيد. مطمئن باشيد حتي اگر نام شما را بدانم در داوري من نسبت به شما تغييري رخ نخواهد داد. بر خلاف شما من حتي داد خود را به بيدادگاه شما نمي آورم!!!

متني در جغرافياي تاريخي و طبيعي افغانستان را براي ترجمه پذيرفته ام. آخرين صفحات را زير دست دارم و فكر مي كنم تا آخر هفته تمام شود. متني است قديمي و دشوار مربوط به اواخر قرن نوزدهم با زبانی پر تكلف و رمانتيك كه از ويژگي هاي نثر همان زمان است. سعي كرده ام همان سبك و سياق را در ترجمه پي بگيرم . نمي دانم موفق خواهد بود يا خير؟ با نقد روح کلی و زبان ترجمه  ياريم كنيد. بخشي از آن را در اينجا مي آورم. همان آغاز كتاب است تا به گزيني نكرده باشم. بخشي را هم به انتخاب خودم مي آورم.  به علت محدودیت جا پاراگراف بندی هم ندارد. علائم سجاوندی نیز در تبدیل قلم ها ( فونت ها) به هم ریخت. متأسفانه كتاب تاريخ 1882 را بر خود دارد و در آن زمان از كامپيوتر و رايانه خبري نبوده است تا اكنون بتوانم متن اصلي را هم بياورم. باشد. خيلي هم خوب است! شايد يكي از روش هاي نقد ترجمه را بشود نقد اثر بدون مطابقت با متن اصلي دانست!

متن نخست : آسياي غربي از رهگذار سرزمين هاي بلند شرق افغانستان از شمال به قله هاي برف خيز هندوكش يا قفقاز هندي محدود مي شود. و مركز كوهستاني آسيا يا «بام دنيا» و كشورهاي هند، امپراتوري چين و سرزمين هاي پهناور روسيه را در بر مي گيرد. در اين منطقه كه يكي از ناشناخته ترين نواحي قاره مي باشد، بر پايه فلات ها،  قله هايي سر برآورده اند كه ارتفاع آنها از بلندترين قله هاي پيرنه نيز در مي گذرد. با اين وجود، در غرب این منطقه و در فاصله اي كوتاه از آن، پر رفت و آمدترين گذرگاه هاي تاريخ بشري ميان دشت هاي تركستان و درة سند قرار گرفته اند. بدين لحاظ ، هنوز هم اهمّيت نظامي افغانستان و نقش اين كشور در تاريخ تجارت و مهاجرت بسيار مهم ارزیابی می گردد.  هر چند ، هيچ حكايت وافسانه اي از گذر آريائيان از اين كوهستانها سخن نمي گويد، با اين وجود نسبت هاي خويشاوندي، همانندي آيين ها، آداب و رسوم،  نيايش ها و شباهت هاي زبانها و تمدن ها بر كناره هاي «هفت درياي پارسیان» و «هفت درياي هندوان» ترديدي بر جاي نمي گذارد كه اينان گذرگاههاي كوهستاني ميان دو دامنة کوه را به خوبي مي شناخته و از آن گذر می كرده اند.

متن دوم : كابل پايتخت كنوني پشتون ها، شهر- قلعه اي بوده است بسيار كهن و آنچنان كه بوميان خود مي گويند «كهن ترين همة شهرها» : بر اساس افسانه اي محلي، هنگامي كه شيطان را از آسمان  بيرون افكندند در اين مكان فرو افتاده است. ساكنان كابل همچنين با غرور از «فروافتادن قابيل» در اين شهر سخن مي گويند،  گويي با بازگشت به سرچشمه هاي تاريخ  در جستجوي آنند تا براي پيشينة پر از خون و جنايت سرزمينشان دليلي بيابند. ترديدي نيست كه شهر در زمان كشورگشايي اسكندر وجود داشته است: در بادي امر، مورخان نام «اورتوسپانا» (Ortospana) يا «اردوگاه سپيد»  بر آن نهادندو نام يوناني آن «كابورا» (Caboura)  در آثار «بطلميوس» آمده است؛ «سرخ منار» و «ميلِ اسكندر» دو بنا با معماري يوناني_- بلخي و ديگر ابنية باقي مانده از آن دوران در جنوب شرقي كابل بر سر راه هندوستان قرار دارند. در اواخر قرن پانزدهم ميلادي، بابر شاه، كه هيچ مكاني را در جهان همسان با «بهشت كابل» نمي دانست، آن را  پايتخت امپراتوري پهناور خود قرار داد. هنوز در جنوب غربي شهر و در ميان بوستان ها ديواري از مرمر سپيد  با نقش و نگارهاي اسليمي و پوشيده از سنگ نبشته ها بر آرامگاه اين امپراتور خود نمايي مي كند.

استادي جوان با آينده اي درخشان، برنده ي جايزه خوارزمي در دوره ي دبيرستان، جزو رتبه هاي تك رقمي در آزمون كارشناسي ارشد و دكترا، مؤلف چندين مقاله در مجلات معتبر بين المللي در فرصت مطالعاتي دانشجويان دكترا به مدت شش ماه به كشور سويس مي رود و در بزرگترين مركز تحقيقاتي غرب سويس به فعاليت علمي مي پردازد. بورس هاي تحصيلي و پژوهشي به او پيشنهاد مي شود. اما نمي ماند و به كشور مادري خود بر مي گردد تا دكترايش را دفاع كند و شايد روزي برگردد. و مثل هميشه فقط 16 ساعت موظفي اش را درس مي گيرد تا به تحقيق و پژوهش بپردازد. اكنون دوست نازنين من ، دو ماه است كه با اراده اي پولادين با بيماري سختی دست و پنجه نرم مي كند. هر بيست و يك روز بايد براي شيمي درماني خود مبلغ پانصد هزار تومان بپردازد. تازه بخت با او يار بوده است كه بيمه پرداخت مابقي قيمت دارو يعني دوميليون و ششصد هزارتومان را پذيرفته است و الا بايد براي هر آمپول سه ميليون تومان مي پرداخت: بقول خودش يعني معادل 100 بشكه نفت با قيمت كنوني صرف واردات فقط يك آمپول مي شود! اکنون دانشگاه محل كارش که از وضعيت او با خبر است به علت غيبت، حقوق او را قطع كرده است. تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل.